Bấm Cos Cho Từng Loại Dây Dẫn Không Hoàn Toàn Giống Nhau

Mặc dù nguyên lý bấm cos là tạo liên kết cơ học và điện học giữa đầu cos với dây dẫn, nhưng cách chuẩn bị dây và lựa chọn vật tư sẽ thay đổi theo từng loại cáp. Đây là lý do cùng một quy trình nhưng chất lượng mối bấm giữa các công trình vẫn có sự khác biệt.

Người thi công không nên áp dụng một phương pháp duy nhất cho tất cả dây dẫn. Trước khi bấm, cần xác định rõ vật liệu lõi dẫn, kết cấu bó sợi và môi trường làm việc của hệ thống.

Bấm Cos Cho Dây Đồng Nhiều Sợi

Dây đồng nhiều sợi được sử dụng rất phổ biến trong tủ điện công nghiệp vì dễ thi công và chịu rung động tốt hơn so với dây ruột cứng. Khi chuẩn bị đầu dây, chỉ nên vuốt nhẹ để bó sợi trở về trạng thái ban đầu. Không nên xoắn chặt thành một khối cứng vì điều này làm thay đổi kết cấu tự nhiên của bó dây và có thể ảnh hưởng đến khả năng phân bố lực ép sau khi bấm.

Nếu phát hiện một số sợi đồng bị gãy hoặc bị đứt trong quá trình tuốt dây, nên cắt bỏ đoạn đó và thực hiện lại. Không nên giữ lại vì số lượng sợi dẫn đã thay đổi so với thiết kế ban đầu.

Bấm Cos Cho Cáp Đồng Tiết Diện Lớn

Khi tiết diện cáp tăng lên, yêu cầu đối với dụng cụ và quy trình bấm cũng thay đổi. Các loại cáp nguồn dùng cho tủ MSB, MCC hoặc đầu ra máy biến áp thường có đường kính lớn, thành đầu cos dày và yêu cầu lực ép cao hơn đáng kể so với dây điều khiển.

Trong những trường hợp này, kìm bấm thủy lực cùng bộ khuôn đúng kích thước thường được sử dụng để tạo lực ép đồng đều. Sau khi bấm, nên kiểm tra thêm sự đồng tâm giữa dây dẫn và đầu cos, vì nếu đầu cos bị lệch sẽ gây khó khăn trong quá trình lắp lên thanh cái hoặc thiết bị.

Bấm Cos Cho Cáp Nhôm

Cáp nhôm có đặc tính khác với cáp đồng nên việc lựa chọn đầu cos và phương pháp đấu nối cũng cần phù hợp.

Khi đấu nối cáp nhôm với thiết bị bằng đồng, nhiều hệ thống sử dụng đầu cos nhôm đồng DTL để tạo vùng chuyển tiếp giữa hai vật liệu. Việc lựa chọn cụ thể cần tuân theo yêu cầu thiết kế hoặc hướng dẫn của nhà sản xuất thiết bị.

Ngoài ra, bề mặt dây nhôm có thể hình thành lớp oxit sau khi tiếp xúc với không khí. Một số quy trình thi công yêu cầu xử lý bề mặt hoặc sử dụng hợp chất chuyên dụng nhằm hạn chế ảnh hưởng của lớp oxit tại điểm đấu nối. Nội dung này cần thực hiện theo tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất đầu cos hoặc yêu cầu của dự án.

Môi Trường Làm Việc Ảnh Hưởng Trực Tiếp Đến Tuổi Thọ Mối Bấm

Một mối bấm đạt chất lượng trong nhà xưởng sạch chưa chắc đã duy trì được hiệu quả tương tự khi lắp đặt ngoài trời hoặc trong môi trường có độ ẩm cao.

Khi đánh giá điều kiện làm việc, nên xem xét đồng thời nhiều yếu tố thay vì chỉ quan tâm đến dòng điện.

Môi trường rung động

Máy nén khí, động cơ công suất lớn, hệ thống băng tải hoặc máy ép thường tạo rung động liên tục. Trong điều kiện này, điểm đấu nối cần được kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm hiện tượng lỏng cơ khí hoặc phát nhiệt bất thường.

Môi trường có độ ẩm cao

Độ ẩm không trực tiếp làm hỏng mối bấm nhưng có thể thúc đẩy quá trình ăn mòn tại các điểm kim loại tiếp xúc nếu hệ thống không được bảo vệ phù hợp.

Môi trường hóa chất

Đối với nhà máy hóa chất, xử lý nước thải hoặc khu vực có hơi hóa chất, việc lựa chọn vật liệu đầu cos và phương án bảo vệ cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế.

Bấm Cos Trong Tủ Điều Khiển Và Tủ Động Lực Có Gì Khác?

Hai loại tủ điện này có yêu cầu hoàn toàn khác nhau. Tủ điều khiển thường sử dụng số lượng lớn dây có tiết diện nhỏ. Tiêu chí quan trọng là tính gọn gàng, khả năng truy vết dây và thuận tiện cho việc thay thế thiết bị sau này. Trong khi đó, tủ động lực lại ưu tiên khả năng mang dòng, độ ổn định của điểm đấu nối và khả năng chịu nhiệt khi làm việc với dòng tải lớn.

Vì vậy, cùng một kỹ thuật bấm cos nhưng tiêu chí đánh giá chất lượng của hai hệ thống không hoàn toàn giống nhau.

Sau Bao Lâu Nên Kiểm Tra Mối Bấm?

Không có một chu kỳ cố định áp dụng cho mọi hệ thống điện. Tần suất kiểm tra phụ thuộc vào chế độ vận hành, mức tải, điều kiện môi trường và kế hoạch bảo trì của từng nhà máy. Những hệ thống làm việc liên tục, tải cao hoặc có rung động thường cần được kiểm tra thường xuyên hơn các hệ thống vận hành gián đoạn.

Việc kiểm tra định kỳ không chỉ giúp phát hiện điểm đấu nối phát nhiệt mà còn giúp đánh giá xu hướng thay đổi của hệ thống theo thời gian.

Camera Nhiệt Có Thay Thế Được Việc Kiểm Tra Mối Bấm Không?

Camera nhiệt là công cụ rất hữu ích trong công tác bảo trì nhưng không thay thế hoàn toàn việc kiểm tra cơ khí. Nhiệt độ cao chỉ phản ánh rằng tại vị trí đó đang tồn tại bất thường. Để xác định nguyên nhân, kỹ thuật viên vẫn cần kiểm tra lực siết, bề mặt tiếp xúc, tình trạng đầu cos và các yếu tố liên quan khác.

Nói cách khác, camera nhiệt giúp phát hiện vấn đề nhanh hơn nhưng không tự xác định được nguyên nhân của sự cố.

Một Mối Bấm Đúng Nhưng Điểm Đấu Nối Vẫn Phát Nhiệt

Trong một dự án cải tạo tủ phân phối, toàn bộ đầu cos được thay mới và bấm bằng đúng dụng cụ. Sau khi đưa vào vận hành, camera nhiệt vẫn ghi nhận nhiệt độ cao tại một đầu cáp. Kiểm tra chi tiết cho thấy mối bấm hoàn toàn đạt yêu cầu. Nguyên nhân lại nằm ở bề mặt thanh cái đã bị oxy hóa sau nhiều năm sử dụng. Lớp oxy hóa làm giảm chất lượng tiếp xúc giữa đầu cos và thanh dẫn dù bản thân mối bấm không có lỗi.

Sau khi xử lý lại bề mặt tiếp xúc và lắp đặt đúng quy trình, nhiệt độ tại điểm đấu nối trở về mức tương đương các vị trí còn lại. Tình huống này cho thấy không nên quy mọi hiện tượng phát nhiệt cho đầu cos hoặc quá trình bấm. Một điểm đấu nối là tổng hợp của nhiều thành phần, bao gồm đầu cos, dây dẫn, bulông, lực siết và bề mặt tiếp xúc.

Những Điều Không Nên Làm Khi Bấm Cos

• Không cắt bớt sợi dẫn để vừa đầu cos.
• Không dùng đầu cos sai vật liệu.
• Không sử dụng đầu cos đã nứt hoặc biến dạng.
• Không dùng khuôn bấm không đúng quy cách.
• Không bấm nhiều lần trên cùng một vị trí với mục đích tăng lực ép.
• Không tái sử dụng đầu cos đã bấm nếu không có hướng dẫn kỹ thuật cho phép.
• Không bỏ qua bước kiểm tra sau khi bấm.

Góc Nhìn Của Kỹ Sư Bảo Trì

Nếu kỹ sư thi công quan tâm đến việc hoàn thành một mối bấm đúng kỹ thuật thì kỹ sư bảo trì lại nhìn mối bấm theo một góc độ khác: mối nối đó có còn ổn định sau ba năm, năm năm hoặc mười năm vận hành hay không.

Phần lớn các điểm phát nhiệt đều không xuất hiện ngay sau khi đóng điện mà hình thành dần trong quá trình sử dụng. Chính vì vậy, việc lựa chọn đúng đầu cos, đúng dụng cụ và đúng quy trình ngay từ đầu luôn tiết kiệm hơn rất nhiều so với sửa chữa khi hệ thống đã đi vào khai thác.